Kết quả 5 năm thực hiện Luật Hòa giải ở cơ sở trên địa bàn huyện Lương Tài

03/07/2019 15:43 Số lượt xem: 27

Kết quả 5 năm thực hiện Luật

Hòa giải ở cơ sở  trên địa bàn huyện Lương Tài

Hòa giải là một truyền thống, đạo lý tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Hoạt động hòa giải mang đậm tính nhân văn, hoạt động vì mọi người trên cơ sở đạo đức xã hội và nền tảng pháp luật. Mục đích của hòa giải ở cơ sở là nhằm gắn kết tình làng, nghĩa xóm, tình đoàn kết tương thân tương ái trong cộng đồng dân cư, hàn gắn vun đắp sự hòa thuận, hạnh phúc cho từng gia đình, mang lại niềm vui cho mọi người, mọi nhà, góp phần giữ gìn an ninh trật tự, an toàn xã hội, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân.

Xuất phát từ nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò của công tác hòa giải, trong 5 năm qua, các cấp, các ngành trên địa bàn huyện Lương Tài đã quan tâm, chỉ đạo và triển khai thực hiện, góp phần giải quyết trực tiếp những việc vi phạm pháp luật và tranh chấp nhỏ trong nhân dân, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, góp phần hạn chế đơn, thư khiếu nại vượt cấp trong Nhân dân, xây dựng địa phương ngày càng giàu mạnh, văn minh, gia đình no ấm, hạnh phúc.

Qua 5 năm thực hiện Luật Hòa giải ở cơ sở, UBND huyện, các cơ quan, ban, ngành và UBND các xã, thị trấn đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn triển khai công tác hòa giải ở cơ sở, rà soát, củng cố, kiện toàn đội ngũ hòa giải viên, tổ hòa giải, đồng thời tăng cường đôn đốc, chỉ đạo thực hiện tốt công tác hòa giải ở cơ sở. Công tác tuyên truyền, phổ biến, quán triệt Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành cũng được chú trọng triển khai với việc tổ chức 152 hội nghị; hàng năm phối hợp với Sở Tư pháp mở lớp bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho hòa giải viên; phát 1.025 chương trình phổ biến giáo dục pháp luật trên đài phát thanh của xã và tuyên truyền 10.128 tin, bài trên phương tiện thông tin đại chúng; tư vấn pháp luật  cho 2.568 đối tượng; hàng năm phát sổ tay pháp luật về hòa giải ở cơ sở; tờ gấp pháp luật để cấp cho hòa giải viên… nhằm chuyển tải kịp thời chính sách, văn bản pháp luật mới đến các hòa giải viên, cung cấp thêm nhiều kiến thức, kỹ năng, đáp ứng nhu cầu tìm hiểu pháp luật để phục vụ công tác hòa giải của các hòa giải viên trên địa bàn toàn huyện.

Được sự quan tâm chỉ đạo của Huyện ủy, UBND huyện, sự phối hợp tích cực của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện… nên hoạt động hoà giải ở cơ sở đã được củng cố về tổ chức và hoạt động, trình tự thủ tục bầu tổ trưởng và thành viên tổ hòa giải được thực hiện theo quy định của Luật. Hiện nay, toàn huyện có 102 tổ hòa giải với 679  hòa giải viên. 05 năm qua, các tổ hòa giải, hòa giải viên trên địa bàn huyện đã tiến hành hòa giải thành đạt trên 80%, góp phần quan trọng trong việc giữ gìn an ninh trật tự, an toàn xã hội ở địa phương, phát huy tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái, hạn chế đơn thư vượt cấp, xây dựng, củng cố và nâng cao hiệu quả quản lý của chính quyền cơ sở, nhiều mô hình hay, cách làm mới ra đời đã giúp cho việc giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh được thực hiện ngay tại cộng đồng dân cư. Đồng thời, hoà giải còn là một hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật gắn với từng vụ việc cụ thể, vì vậy có hiệu quả trực tiếp, thiết thực đối với người dân; ngăn ngừa kịp thời những hành vi vi phạm pháp luật và tội phạm, giảm bớt những vụ việc phải đưa ra cơ quan xét xử, mang lại nhiều lợi ích kinh tế, xã hội cho Nhà nước. 

Phòng Tư pháp đã thực hiện tốt công tác tham mưu giúp UBND huyện theo dõi, quản lý về tổ chức và hoạt động của tổ hoà giải ở cơ sở. Tham mưu cho UBND, Hội đồng phối hợp PBGDPL huyện ban hành nhiều văn bản đôn đốc, chỉ đạo UBND các cấp tạo điều kiện để các hoà giải viên hoạt động hiệu quả; tổ chức sơ kết, tổng kết đánh giá tình hình hoạt động của các tổ hoà giải, kịp thời biểu dương khen thưởng những hoà giải viên có thành tích xuất sắc trong hoạt động hoà giải. Bên cạnh đó, phòng Tư pháp cũng đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn UBND các xã, thị trấn theo dõi, chỉ đạo hoạt động của các tổ hoà giải và hoà giải viên. Đặc biệt, ngay sau khi Luật Hòa giải ở cơ sở được ban hành, Phòng Tư pháp đã tham mưu UBND huyện ban hành văn bản chỉ đạo triển khai Luật trên địa bàn huyện. Trên cơ sở đó, các địa phương đã ban hành các văn bản triển khai thực hiện. Phòng Tư pháp huyện đã tiếp nhận tài liệu do Sở Tư pháp biên soạn; phối hợp với Sở Tư pháp tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho tổ trưởng tổ hoà giải, nội dung tập huấn gồm các lĩnh vực: Luật Hòa giải ở cơ sở, các quy định của pháp luật trong lĩnh vực dân sự, đất đai, hôn nhân và gia đình, khiếu nại - tố cáo, kỹ năng phổ biến, giáo dục pháp luật… Kết hợp với kiểm tra công tác Tư pháp hàng năm, phòng Tư pháp tiến hành kiểm tra công tác tổ chức và hoạt động hoà giải ở cơ sở nhằm kịp thời hướng dẫn, chỉ đạo những khó khăn vướng mắc phát sinh ở cơ sở.

Qua 5 năm thực hiện Luật Hòa giải ở cơ sở, nhiều mô hình hay, hiệu quả trong cộng đồng dân cư đã phát huy hiệu quả, nhất là vai trò của các “nhóm nòng cốt” trong việc tuyên truyền vận động Nhân dân chấp hành pháp luật đã góp phần giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp nhỏ ở cộng đồng dân cư, giúp ổn định tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ngay từ cơ sở.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được công tác hòa giải ở cơ sở trên địa bàn huyện vẫn còn gặp một số khó khăn, vướng mắc như: Một số xã chưa nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của công tác hòa giải đối với đời sống xã hội nên thiếu sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, đầu tư kinh phí, cơ sở vật chất cho công tác hòa giải, chưa thực hiện tốt công tác quản lý Nhà nước về hòa giải ở cơ sở; hỗ trợ, giúp đỡ hòa giải viên thực hiện hoạt động hòa giải ở cơ sở nên chất lượng hòa giải chưa cao. Trong quá trình hòa giải, một số hòa giải viên còn ngại va chạm, chưa mạnh dạn, thiếu nhiệt tình trong hoạt động hòa giải nên chưa kịp thời giải quyết các vụ việc phát sinh trên địa bàn dân cư; quá trình hòa giải chủ yếu vẫn dựa trên uy tín, kinh nghiệm sống và kiến thức hiểu biết xã hội của hòa giải viên mà chưa dựa trên quy định của pháp luật…

Nhằm tiếp tục phát huy hiệu quả hoạt động hòa giải ở cơ sở trong thời gian tới, cần thực hiện một số giải pháp sau:

Thứ nhất, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy đảng, sự quản lý, điều hành của chính quyền, sự phối hợp thực hiện của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể đối với công tác hòa giải ở cơ sở;

Thứ hai, tiếp tục tuyên truyền, quán triệt đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước để không ngừng nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và mọi tầng lớp Nhân dân đối với vị trí, vai trò của công tác hòa giải ở cơ sở;

Thứ ba, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, phát huy vai trò, trách nhiệm của cơ quan Tư pháp trong công tác hòa giải ở cơ sở;

Thứ tư, hoàn thiện hệ thống pháp luật, tiếp tục phát huy vai trò của hương ước, quy ước đối với công tác hòa giải ở cơ sở phù hợp với tình hình thực tế, đảm bảo khả thi;

Thứ năm, tiếp tục củng cố, kiện toàn nâng cao chất lượng tổ hòa giải và hòa giải viên thông qua việc rà soát số lượng, chất lượng đội ngũ hòa giải viên; bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kiến thức xã hội, kỹ năng hòa giải; tạo điều kiện cho hòa giải viên giao lưu, học hỏi kinh nghiệm, kỹ năng hòa giải;

Thứ sáu, trang bị cơ sở vật chất, phương tiện làm việc cho cơ quan quản lý nhà nước và hòa giải viên. Tạo điều kiện cho hòa các giải viên trong việc tiếp cận thông tin và ứng dụng công nghệ thông tin;

Thứ bảy, tăng cường tuyên truyền giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật; giáo dục tính tự nguyện lựa chọn hình thức hòa giải ở cơ sở để giải quyết tranh chấp, mâu thuẫn;

Thứ tám, thực hiện nghiêm túc chế độ thông tin, báo cáo; công tác thanh tra, kiểm tra; sơ kết, tổng kết và khen thưởng, nhân rộng mô hình, điển hình đối với công tác hòa giải ở cơ sở./.

Vũ Thị Tố Thanh - Phòng Tư pháp huyện Lương Tài